Firmware Nedir, Ne İçindir, Nasıl Güncellenir?
![](https://haberkigi.com.tr/wp-content/uploads/2023/06/firmware-nedir-ne-icindir-nasil-guncellenir-CyZQQO8v.webp)
Teknoloji denilince aklınıza ilk gelenlerin bilgisayar, akıllı telefon, tablet, akıllı saat gibi kullandığınız cihazlar olduğuna eminiz. Gerçek şu ki, bunlar en sık kullandığımız teknolojik araçlardır, ancak etrafınıza bakarsanız, sayıca çok daha fazla olduklarını fark edeceksiniz. İşte etrafınızdaki tüm o cihazlar,bellenim sayesinde yapmaları beklenen işlevleri yerine getirirler.
Yazılım dünyasıyla az çok ilgileniyorsanız, muhtemelen bellenimi duymuşsunuzdur, çünkü aynı zamanda bellenim ve bellenim gibi farklı isimlerle de anılır. Bazen bir cihazın firmware’i bir kez yüklenir ve unutulur, ancak bazen güncelleme alması gerekebilir. en iyisi gel Firmware nedir, ne işe yarar, nasıl güncellenir?Sıkça sorulan sorulara daha yakından bakalım.
Bilmeyenler için tanımlayalım; Firmware nedir?
Ürün yazılımı ve ürün yazılımı olarak da adlandırılan ürün yazılımı, birçok farklı bileşenden oluşur. Teknolojik cihazın kendisine atanan fonksiyonları yerine getirmesini sağlayan sistem yazılımıdır. Dijital bilgi işleme becerilerine sahip her cihazın bir yazılımı vardır. Bellenimin adı ilk kez 1967 yılında Amerikalı bilgisayar bilimcisi Ascher Opler tarafından yazılan Datamation adlı bir makalede geçiyor.
Firmware, bir cihazın ROM adı verilen sürekli olmayan belleğine veya EPROM, EEPROM, flash bellek gibi farklı belleklere kaydedilebilir. Cihazın firmware’i asla bir defadan fazla değiştirilmez,bazen ömrü boyunca bir kez değiştirilir, bazen cihazın fonksiyonlarına bağlı olarak zaman zaman güncellenmesi gerekebilir.
Peki, aygıt yazılımı tam olarak ne yapar?
Bellenim, üretici tarafından bizzat cihazın üretimi sırasında asla değişmeyecek bir donanım modülü üzerine kuruludur. Asıl amacı kullanıcı cihazı aldığında cihazın yapması beklenen işlevleri yerine getirecek her şeyin çalışır durumda olmasını sağlamaktır. Yani aygıt ya da donanımın çalışmasını sağlayan temel yazılıma firmware diyebiliriz.
Firmware’den cihazın temel kontrol yazılımı olarak da bahsetmek mümkündür. Bir cihaz veya donanım ne kadar küçük olursa olsun içinde farklı işlevleri yerine getirmek için yüklenmiş bir ürün yazılımı mutlaka vardır. Örneğin bilgisayar gibi büyük bir cihazdan bahsediyorsak, o cihazın içindeki farklı segmentlerde farklı yazılımlar bulunabilir.
Üretici yazılımı hangi cihazlarda ve donanımlarda kullanılıyor?
Hangisi kullanılmaz? Nesnelerin internetini kullanan tüm eşyalarda, beyaz eşyalarda, elektronik saatlerde, trafik ışıklarında, akıllı ampullerde, cep telefonlarında,Firmware yazılımları bilgisayarlarda, dijital kameralarda, bilgisayar çevre birimlerinde, farklı cihazlardaki gömülü sistemlerde, MP3 çalar cihazlarda, anakartlarda, video kartlarında, CD-ROM cihazlarında ve aklınıza bile gelmeyecek her türlü elektronik cihazın çoğunda kullanılmaktadır.
Üç temel aygıt yazılımı türünden bahsetmek mümkündür:
- Düşük seviye üretici yazılımı
- üst düzey üretici yazılımı
- Alt sistem üretici yazılımı
Düşük seviye üretici yazılımı:
Düşük seviyeli üretici yazılımı, cihaz için ayrılmaz bir segment olarak kabul edilir. Genel olarak ROM gibi kesintili olmayan salt okunur yongalarda depolanırlar. Güncelleme almazlar veya yeniden yazmazlar. Genel olarak, düşük seviyeli aygıt yazılımı bir kez programlanabilir.
Üst düzey aygıt yazılımı:
Üst düzey bellenim çok daha karmaşık bir sisteme sahiptir ve bu nedenle daha karmaşık işlevlere sahiptir. bilgisayar gibi cihazlarda kullanabilirsiniz.Bu tür üretici yazılımı güncellemeleri alır ve tekrar tekrar programlanabilir.
Alt sistem üretici yazılımı:
Üst düzey aygıt yazılımıyla karıştırılabilen alt sistem aygıt yazılımı da daha karmaşıktır, güncellemeleri alır ve tekrar tekrar programlanabilir, ancak üst düzey aygıt yazılımı ile orta aygıt arasındaki temel fark aygıtın gömülü sistemde bulunmasıdır.Örneğin, bir sunucu ile çalışan bir donanım segmentine güç sağlayan bir yapı, alt sistem sabit yazılımıdır.
Bazı üretici yazılımı örnekleri görelim:
- PC’lerin anakartındaki bir bellek yongasına gömülü BIOS veya UEFI
- USB sürücüleri, harici sabit sürücüler ve daha fazlası gibi taşınabilir depolama aygıtlarındaki üretici yazılımı
- Cep telefonlarında, tabletlerde, dizüstü bilgisayarlarda ve diğer taşınabilir cihazlarda aygıt yazılımı
- Otomobillerde çok sayıda işlevi yerine getiren sayısız gömülü sistem
- Bulaşık makinesi, çamaşır makinesi, buzdolabı gibi ev eşyalarında aygıt yazılımı
- Kimlik doğrulama ve benzeri işlevlere sahip güvenlik sistemlerinde bellenim
Firmware güncellemesi nedir, nasıl güncellenir?
Sayısız farklı teknolojik cihazdan bahsettiğimiz için tek bir cümle ile aşağıdaki şekilde firmware güncellendiğini söylemek mümkün değil. Donanım yazılımına sahip cihaza veya donanıma bağlı olarakBazen bu güncelleme sadece dijital olarak yapılabileceği gibi bazen de özellikle büyük değişiklikler için yazılımın kurulu olduğu parçanın değiştirilmesi gerekebilir.
Ürün yazılımı güncellemesi genellikle internete bağlı cihazlarda çok daha kolaydır çünkü Yazılımı basit bir indirme işlemi ile güncelleyebilirsiniz. Zaten her üretici yazılımının güncellenmesi gerekmez. Örneğin bir akıllı ampulün tek bir işlevi vardır ve bu işlevi ömrünün sonuna kadar değişmeden yerine getirir. Ancak farklı cihazlarla etkileşime giren bir cihazın sık sık güncellenmesi gerekebilir.
Ürün yazılımına sahip cihaz farklı cihazlarla etkileşime giriyorsa uyumluluk için güncellenmesi gerekebilir. Ayrıca söz konusu cihazın fonksiyonlarına yenisi eklenecekse güncellenebilir. Ev eşyalarında sıklıkla gördüğümüz gibi bazen bu tip bir değişiklik, yazılımın yüklendiği modülün zarar görmesi nedeniyle gerçekleşebilmektedir. Dediğimiz gibi örnekler saymakla bitmez.
Bellenim ve yazılım aynı şey mi?
Tam olarak değil. Firmware sadece cihazın temel çalışmasını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda cihazdaki diğer donanımların da yazılımla birlikte çalışmasını sağlar. Ürün yazılımı kurulu olduğu cihazı elinde tutsa bile, kullanıcıya yine de düşük düzeyde bir kontrol sunar.Çünkü söz konusu cihaz karmaşık bir sistem ise birlikte çalıştığı diğer yazılımlar sayesinde kendisinden beklenen tüm fonksiyonları yerine getiriyor.
Yazılım, kullanıcının farklı işlevleri yerine getirmesi için tasarlanmıştır. Firmware üzerine yazılan yazılım, donanım ile haberleşme görevini üstlenir. Çok daha karmaşık bir sistemdir.Örneğin, bir işletim sistemi bir yazılım parçasıdır.
hemen hemen tüm teknolojik cihazlarda bulunur. Firmware nedir, ne işe yarar, nasıl güncellenir?Bu yazılım hakkında bilmeniz gereken detaylardan şöyle merak edilenleri yanıtlayarak bahsettik: Elbette donanım yazılımı çok daha geniş bir konu ama bu yazımızda konuya aşina olan okuyucularımıza konu hakkında temel bilgiler vermeyi amaçladık. bellenimi ilk kez.